Verblindend vakmanschap bij Muis en Vleut

Jacques J. d'Ancona

Tijdens een nachtelijke stop bij een Texaco tankstation in de buurt van Roosendaal - zo luidt het verhaal - deelde Diederik van Vleuten mee dat het wat hem betreft over was. Hij had het helemaal gehad, was het schnabbelcircuit van kompaan Erik van Muiswinkel zat. Een mooi gegeven voor een voorstelling die mooier dan mooi is, en bovendien ánders.

Antiquariaat Oblomow is qua structuur totaal afwijkend van wat ze tot nu toe ondernamen, en onvergelijkbaar met wat elders in deze sector wordt gedaan. Zul je zeggen dat dit er niet toe doet. Toch wel. Muis & Vleut breken met het aftandse nummertjescabaret in een programma dat het begrip theater volledig recht doet. Vakmatig van enorme allure, briljant bedacht en heel sterk, met verfijnde precisie uitgevoerd.

Prachtig opgetuigd ook, voorzien van vlammende, hilarische solo's en messcherpe dialogen die de suggestie oproepen dat het menens is, zonder dat ze een moment over the top gaan. Een fabuleus gelukte pastiche op de light opera's van Gilbert & Sullivan, alsmede een volstrekt bizarre act door Van Muiswinkel als een Chinees die Paul van Vliet imiteert, vormen de verblindende hoogtepunten. Dit terzijde. Er is meer aan de hand.

In hun vorige show ging het over de treurigheid van de midlife crisis en het rol- en succesbevestigende element van de typetjes. Dit programma is daarop geen vervolg. Hoewel, ze blijven dichtbij huis. Ogenschijnlijk. Van Vleuten draait als verzuurde intellectueel in zijn nieuwe leven een winkel in tweedehands boeken en Van Muiswinkel valt hem dagelijks lastig met een het bijbehorende platte relaas over zijn florerende handel in openingen en imitaties.

De controverse die ze in hun gesprekken subliem uitspelen, gaat over hen heen echter naar de botsing van culturen. En daarnaast naar de vraag wat wetenschap en kennis in godsnaam voor nuttigs hebben opgeleverd, terwijl we met overdoses populisme, hypocrisie, principeloosheid en chttp://ensingmotors.rohecom.nl/content/occasionsdetails.cfm/4783/honda/_vt_1100_c_ommercie worden begoten en de dubbele moraal tot het huishoudpakket behoort. 'Hoe het nu is zou ik niet weten. Maar vroeger was alles beter,' gromt Van Vleuten.

Mag je concluderen dat er geen heden is zonder verleden, dat je mee moet met je tijd en - in uiterste consequentie - dat de kwestie van gelijk of ongelijk verdampt, omdat je onverbrekelijk met elkaar in een cyclus zit, aangenaam of niet. Zo is het. Morgen moeten ze naar Roosendaal.

Gebeurtenis: theaterprogramma 'Antiquariaat Oblomow'. Tekst en spel: Erik van Muiswinkel en Diederik van Vleuten. Regie: Kees Prins. Composities: Van Vleuten. Choreografie: Wilma Hoornstra. Decor: Henk de Vroom. Geluid: Mat Wijn en Paul Remmelts. Gezien: 2/2 Stadskanaal, Theater Geert Teis. Publiek: 600 (vol). Nog te zien: 9, 10 en 11/6 Groningen (Stadsschouwburg). Komend seizoen reprise.

03 februari 2005

Antiquariaat Oblomow geeft cabaret nieuwe dimensie

door Bart Marinussen, postvak: 2358

Het publiek in de Tilburgse schouwburg krijgt snel door hoe het met Van Muiswinkel en Van Vleuten gaat in de tijd dat Antiquariaat Oblomov zich afspeelt. Van Vleuten leidt een wat triestig aandoend bestaan in de tweedehands boekenwinkel, ware het niet dat Van Muiswinkel niet dagelijks ‘toevallig in de buurt moest zijn' en zijn oude cabaretcollega een flesje port komt brengen. Inderdaad, het duo staat niet langer op het toneel en alleen Van Muiswinkel is nog enigszins dicht bij zijn natuur gebleven. Hij wordt immers nog regelmatig benadert om hier en daar een lint door te knippen of op een andere ludieke manier een zaak te openen. Natuurlijk niet als zichzelf, maar als één van zijn vermaarde typetjes.

Wie hoopt op een Kopspijkers-tafereel komt echter enigszins bedrogen uit. Natuurlijk zijn de gelijkenissen met Anton Geesink en Harry van Raaij treffend en zorgen ze vaak voor de hardste lach tijdens de voorstelling, maar de imitaties vormen slechts handige bruggetjes in een voorstelling die meer is dan het traditionele cabaret.

Want naast de dagelijkse ontmoetingen tussen de twee in het antiquariaat – dat overigens prachtig is vormgegeven met verschillende boekenkasten, een zwaar eikenhouten bureau en een pui, waarachter de luidruchtige buitenwereld soms hoorbaar aanwezig is – vormen de componisten Gilbert and Sullivan de tweede rode draad. Geen nood voor zij die het duo niet kennen: ook Van Muiswinkel is in de war met zanger Gilbert O'Sullivan als Van Vleuten hem over zijn passie vertelt. Van Vleuten met hoed en wandelstok en Van Muiswinkel met lange zwarte jas dansen en zingen op muziek waarmee eerstgenoemde opnieuw bewijst te kunnen excelleren. De voorstelling krijgt hierdoor de benodigde aangename rustmomenten om in een prettig ritme te verlopen.

Het conflict tussen de karakters van de schnabbelende Van Muiswinkel en de op de maatschappij kankerende Van Vleuten lijkt de twee vrienden aan het eind van de voorstelling uit elkaar te hebben gedreven. Toch komt alles altijd weer op zijn pootjes terecht, zo ook bij dit duo, dat cabaret voor de zoveelste keer een nieuwe dimensie geeft. Laten we hopen dat het fictieve uiteengaan van de twee eenmalig en fictief blijft.

'Tranen van het lachen om PauVaViet-imitator '

Antiquariaat Oblomow

IJMUIDEN

Het cabaretduo Erik van Muiswinkel en Diederik van Vleuten bestaat niet meer. Van Vleuten was het een beetje zat, al die 'makkelijke typetjes' van zijn partner. Die schnabbelt nu zijn kostje bij elkaar met het openen van zwembaden en winkels, want zijn imitaties van ondermeer Willem van Hanegem of Anton Geesink leveren hem in dat circuit bakken met geld op. Van Vleuten, altijd al een stuk idealistischer, is een tweedehands-boekenwinkel begonnen: Antiquariaat Oblomov.
De naam van de winkel is ook de titel van het nieuwe cabaretprogramma waarmee ze - na een seizoen rust - weer in de theaters zijn te zien. De winkelier houdt zich slechts bezig met de schoonheid van de literatuur en meent dat kennis nog steeds macht is. Zijn oude podiumcompaan stapt om de haverklap bij hem binnen met een fles port onder de arm en wijst hem er met grof cynisme op dat het er buiten de veilige muren van de winkel tegenwoordig om gaat een méning te ventileren aan een borreltafel bij Barend en Van Dorp.
Aan de overkant van de straat stampt intussen een consortium met veel kabaal een enorm boekenpaleis uit de grond, waarin de literatuur slechts een plaatsje heeft op een overloopje en er een etage is ingeruimd voor het Dolf de Vries-Rugzakgebeuren. De romanticus Van Vleuten denkt dat hij de toekomst kan tegenhouden met kwaliteit: Nescio, Reve en de eerste druk van de toneelwerken van Gilbert and Sullivan.
Leek het laatste programma van het duo, Mannen Met Vaste Lasten, nog een mooie slot van een cabarettrilogie (Mannen Op de Maan, Mannen Van De Wereld, Mannen met Vaste Lasten) over twee tobbende veertigers die zich afvragen wat er nog van waarde is in het leven en tot hoever ze moeten meegaan in het jachtige bestaan, Antiquariaat Oblomov bewijst dat ze met dat thema nog niet klaar waren. Een thema dat de jonge cabaretkijker misschien afdoet als ouwelullengezeur, maar juist die generatie van korte kicks en hypes zou zich uitgedaagd kunnen voelen door wat Van Muiswinkel en Van Vleuten in dit prachtprogramma te berde brengen.
Antiquariaat Oblomov heeft een trage start, maar daarna is de winkel het toneel van weer een aantal weergaloze imitaties van Van Muiswinkel, vlijmscherpe oneliners en vlammende tirades. Prachtig zijn de paar uitstapjes naar de tijd van Gilbert and Sullivan, met aan het slot van het programma een met stiff upperlip gezongen ode aan 'The book of live, the cheapest book in history, you're getting it for free'.
Maar wat je tóch weer het langst bij blijft zijn de tranen van het lachen als Van Muiswinkel de winkel binnenkomt als de Chinese 'PauVaVliet-imitator' die na de dood van Mao is ontsnapt aan een grote zuivering die plaatsvond onder de duizenden 'PauVaViet-imitatoren' in dat land. Op zo'n moment weet je weer dat je ze het vorige cabaretseizoen erg hebt gemist.

Ruud Buurman

Antiquariaat Oblomov, Van Muiswinkel en Van Vleuten. Regie Kees Prins. Gezien: 11 dec. Stadsschouwburg Velsen (première). Info en speellijst www.harrykies.nl
© Wegener.NV 2004